Түркістан облысында жылыжай шаруашылығының қарқынды дамуы өңір экономикасына айтарлықтай серпін беріп отырғанымен, сонымен бірге экологиялық жауапкершілік мәселесін де күн тәртібіне шығарып отыр және қысқы маусымда жылыжайларды көмірмен жылыту тәжірибесінің кең қолданылуы ауаға зиянды қалдықтардың көбеюіне әсер етіп, бұл өз кезегінде қоршаған орта мен тұрғындардың денсаулығына кері ықпал ететіні атап өтілуде.
Осы мәселеге байланысты Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров Сарыағаш ауданында жылыжай шаруашылығымен айналысатын кәсіпкерлермен арнайы кездесу өткізіп, саланың болашағы тек экономикалық тиімділікпен емес, экологиялық тепе-теңдікті сақтаумен тікелей байланысты екенін баса айтып, кәсіпкерлерді табиғатқа жауапкершілікпен қарауға шақырды және экологиялық стандарттарды сақтаудың маңыздылығына ерекше тоқталды.
Аймақ басшысы өз сөзінде жылыжай шаруашылығы табысты сала болғанымен, оның қоршаған ортаға әсері ескерілмесе, ұзақ мерзімді дамуға қауіп төнетінін айтып, түтін шығарындыларын азайту үшін заманауи сүзгі жүйелерін орнату және кезең-кезеңімен табиғи газға көшу қажеттігін нақтылады, сондай-ақ мемлекет тарапынан субсидия, жеңілдетілген несие және энергия шығындарын өтеу сияқты қолдау шаралары бар екенін еске салып, бірақ ең бастысы кәсіпкерлердің өз жауапкершілігін сезінуі қажет екенін жеткізді.
Түркістан облысы қазіргі таңда еліміздегі жылыжай шаруашылығы ең қарқынды дамыған өңірлердің бірі болып саналады, себебі республикадағы жылыжайлардың шамамен 72 пайызы осы аймақта шоғырланған және жалпы көлемі 1006,7 гектарды құрайтын 3366 жылыжай бірлігі ішкі нарықты көкөніспен қамтамасыз етіп, ауыл шаруашылығы саласының маңызды бөлігіне айналып отыр.
Соның ішінде Сарыағаш ауданында 2183 жылыжай жұмыс істеп тұрса, оның 551,8 гектары көмірмен жылытылады, 7,5 гектары табиғи газды пайдаланады, ал 247,9 гектары қарапайым парниктер ретінде қызмет атқарып, өнім өндіруді қамтамасыз етіп келеді, алайда көмірге негізделген жылыту жүйелері экологиялық жүктемені арттырып отырған негізгі факторлардың бірі ретінде қарастырылуда.
Сарапшылардың пікірінше, экологиялық ахуалды жақсартудың тиімді жолдарының бірі ретінде жылыжай қазандықтарына түтін сүзгілерін орнату және табиғи газға біртіндеп көшу ұсынылып отыр, бұл ретте сүзгі жүйелерінің құны шамамен 1 гектарға 4–5 млн теңгені құрайтыны айтылуда, дегенмен бұл инвестиция ұзақ мерзімді экологиялық және экономикалық тиімділік береді деп бағалануда.
Өңірде бұл бағытта нақты жұмыстар басталып, облыстық экология департаменті, табиғатты қорғау прокуратурасы, «Атамекен» ҰКП, «QazaqGaz» АҚ және жылыжай шаруашылықтарының өкілдері бірлесіп бірқатар жұмыс кездесулерін өткізіп, мәселені шешудің кешенді жолдарын қарастыруда, сондай-ақ тәжірибе алмасу мақсатында көрші елдердегі заманауи жылыжай кешендеріне жұмыс сапарлары ұйымдастырылып, жаңа технологиялардың тиімділігі зерделенуде.
Мемлекет тарапынан жылыжай шаруашылықтарын қолдау шаралары да жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді, атап айтқанда өндірістік жылыжайларға әр гектарға 8,1 млн теңге, фермерлік жылыжайларға 4,8 млн теңге көлемінде субсидия қарастырылған және 2023 жылдан бастап электр энергиясы, газ және көмір шығындарын ішінара өтеу тетігі енгізілген, сонымен қатар «Ауыл аманаты» бағдарламасы арқылы жеңілдетілген несиелер беру мүмкіндігі де қарастырылуда.
Қазіргі уақытта түтін сүзгілерін орнатуға қатысты 100-ден астам өтінім түскені де сала мамандары тарапынан айтылып, бұл бастама кәсіпкерлердің экологиялық талаптарға бейімделуге дайын екенін көрсетеді, ал жалпы алғанда бұл бағыттағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасып, жылыжай шаруашылығын экологиялық тұрғыдан жаңғырту өңірдің тұрақты дамуына және халықтың өмір сүру сапасын арттыруға елеулі үлес қосады деп күтілуде.