Түркістан облысында индустриялық-инновациялық даму бағыты қарқын алып, ауыл шаруашылығы мен өңдеу өнеркәсібін тоғыстырған ірі инвестициялық жобалар жүйелі түрде жүзеге асырылуда. Солардың ішінде ең ауқымды бастамалардың бірі – толық циклді мақта-тоқыма кластерін қалыптастыруға бағытталған «Түркістан мақта агроөнеркәсіптік кешені» жобасы.
Облыс әкімі Нұралхан Көшеров инвесторлармен арнайы кездесу өткізіп, жобаның қазіргі орындалу барысын және алдағы кезеңдердегі өндірістік жоспарларды талқылады. Кездесу барысында өңір экономикасын әртараптандыру, жаңа жұмыс орындарын ашу және экспортқа бағытталған өнім көлемін арттыру мәселелері негізгі назарға алынды.
Аталған жоба – тек бір өндіріс орны емес, мақта өсіруден бастап дайын тоқыма және тігін өнімдерін шығаруға дейінгі толық технологиялық тізбекті қамтитын ірі индустриялық жүйе. Бұл – ауыл шаруашылығын терең өңдеумен ұштастыратын заманауи өндірістік модель.
Жобаның жалпы инвестициялық құны 146,6 млрд теңгені құрайды. Толық қуатында іске қосылған кезде 4 мыңнан астам тұрақты жұмыс орны ашылып, жергілікті тұрғындарды жұмыспен қамту деңгейі айтарлықтай артады. Сонымен қатар агротехнологияларды енгізу нәтижесінде мақта өнімділігі гектарына 60 центнерге дейін жетеді деп күтілуде.
Кешен құрамына бірнеше стратегиялық өндірістік нысандар кіреді. Олардың қатарында мақта өңдеу зауыттары, жіп иіру фабрикасы, мата тоқу өндірісі, бояу-әрлеу цехтары және тігін фабрикасы бар. Сонымен бірге ПВХ құбырларын шығару зауыты мен тамшылатып суару жүйелерін өндіретін кәсіпорындар да жобаның маңызды бөлігі саналады. Бұл өз кезегінде ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптің өзара байланысын күшейтіп, толық өндірістік экожүйе қалыптастырады.
Өткен жылы жобаның алғашқы кезеңдері сәтті іске асып, жалпы құны 100,1 млрд теңгені құрайтын 5 ірі өндіріс орны пайдалануға берілді. Нәтижесінде 1760 жаңа жұмыс орны ашылып, өңірдің әлеуметтік жағдайына оң әсер етті.
Агроөнеркәсіптік бағытта да маңызды қадамдар жасалуда. Отырар ауданында 32 мың гектар алқапта мақта егу жобасы жүзеге асырылып, заманауи су үнемдеу технологиялары енгізілуде. Атап айтқанда, тамшылатып суару жүйесі қолданылып, суды тиімді пайдалану мен өнімділікті арттыруға мүмкіндік беріліп отыр.
Жоба кезең-кезеңімен кеңейіп келеді. Жоспарға сәйкес, жыл соңына дейін жалпы құны 46,5 млрд теңгені құрайтын тағы 6 өндірістік нысанды іске қосу көзделген. Бұл өндіріс көлемін ұлғайтып қана қоймай, өңірдің экспорттық әлеуетін де арттыра түседі.
Кездесу барысында облыс әкімі инвестициялық жобалардың уақтылы әрі сапалы орындалуы ерекше бақылауда екенін атап өтті.
– Біз үшін басты мақсат – толық циклді өндірісті қалыптастыру, шикізатты өзімізде өңдеп, дайын өнім ретінде нарыққа шығару. Бұл жаңа жұмыс орындарын ашып қана қоймай, өңірдің экономикалық тәуелсіздігін күшейтеді. Барлық жобалар жеке бақылауда болады және қажетті қолдау көрсетіледі, – деді Нұралхан Көшеров.
Инвесторлар өз тарапынан жобаның қазіргі жағдайы, өндірістік қуаттарды кеңейту және кадрлық қамтамасыз ету мәселелерін көтерді. Негізгі түйткілдердің бірі – білікті жұмыс күші тапшылығы екені айтылды. Осыған байланысты өңір басшысы жергілікті колледждер мен оқу орындарын өндіріс орындарымен байланыстыруды, дуальды оқыту жүйесін күшейтуді тапсырды. Сонымен қатар жастарды кәсіби даярлау үшін әкімдік тарапынан гранттық қолдау тетіктері қарастырылатыны белгілі болды.
Жобаны жүзеге асырып отырған компания Қытайдың жетекші агроөнеркәсіптік холдингтерінің бірі – «Zhongtai Group» құрамына кіреді. Бұл компания халықаралық деңгейде мақта өсіру, өңдеу және тоқыма өндірісінің толық тізбегін қалыптастыру бойынша тәжірибесі бар ірі индустриялық құрылым ретінде танылған.
Өндірістік кешенде еңбек жағдайына ерекше мән берілген. Мақта алқаптары 16 секторға бөлініп, әр секторда жұмысшыларға арналған тұрмыстық инфрақұрылым жасақталған. Кешен аумағында бірнеше жатақхана, асханалар және демалыс орындары бар. Жұмысшылар үш мезгіл ыстық тамақпен қамтамасыз етіледі.
Бүгінде кешенде 700-ден астам адам тұрақты жұмыспен қамтылған. Алдағы кезеңде жаңа өндірістік нысандар іске қосылған сайын бұл көрсеткіш бірнеше есеге өседі деп күтілуде.
Жалпы, Түркістан облысында қалыптасып жатқан толық циклді мақта-тоқыма кластері өңірді еліміздегі жеңіл өнеркәсіптің жетекші орталықтарының біріне айналдыруға бағытталған стратегиялық жоба болып отыр. Бұл бастама ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп және экспорттық өндірісті біріктіріп, өңірдің ұзақ мерзімді экономикалық дамуына берік негіз қалыптастырады.