Түркістан қаласында Қазақстанның рухани астанасы саналатын Қожа Ахмет Ясауи мұрасын зерттеу мен сақтау ісіне арналған маңызды халықаралық ғылыми-тәжірибелік семинар ұйымдастырылды. «Қ.А. Ясауи кесенесінің зерттелуі және реставрация тарихы» тақырыбындағы жиын Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен, «Әзірет Сұлтан» Ұлттық тарихи-мәдени музей-қорығының бастамасымен өтті.
Ауқымды ғылыми басқосу Ясауи музейі қабырғасында өтіп, оған шетелдік және отандық жетекші ғалымдар, реставраторлар, сәулетшілер, тарихшылар, археологтар мен мәдениет саласының мамандары қатысты. Сонымен қатар семинар жұмысына музей қызметкерлері, зерттеушілер және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері де қатысып, іс-шараның ақпараттық маңызын арттырды.
Семинардың негізгі мақсаты – Қожа Ахмет Ясауи кесенесін ғылыми тұрғыда зерттеу, оның тарихи келбетін сақтау, реставрация жұмыстарының кезеңдерін талдау және халықаралық тәжірибемен алмасу болды. Жиын барысында кесенені қалпына келтіруде қолданылған әдістер, тарихи деректер мен ғылыми зерттеулердің нәтижелері кеңінен талқыланды.
Ашылу салтанатында музей-қорық директорының міндетін атқарушы Нұрлан Дүкенбаев құттықтау сөз сөйлеп, бұл семинардың мәдени мұраны сақтау ісіндегі рөлінің ерекше екенін атап өтті. Оның айтуынша, Ясауи кесенесі – тек Түркістанның ғана емес, бүкіл түркі әлемінің ортақ құндылығы, сондықтан оны зерттеу мен қорғау халықаралық деңгейдегі ғылыми ынтымақтастықты талап етеді.
Жиынды музей-қорықтың сәулет-реставрация жұмысы бөлімінің басшысы Сәдуақас Ағытаев жүргізіп, қатысушыларға бағдарламаның мазмұнын таныстырды.
Халықаралық семинарға бірқатар елдерден беделді мамандар шақырылды. Атап айтқанда, суретші-реставратор, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Қырым Алтынбеков, «Қазқайтажаңарту» мекемесінің бас маманы Қанат Тұяқбаев, сәулет ғылымдарының докторы Лейла Тұрғанбаева, Ресей Федерациясынан келген жоғары санатты инженер-реставратор Виктор Дорохов, химия-технология саласының PhD докторы Людмила Дубровская, тарих ғылымдарының докторы, профессор Мұхтар Қожа, сондай-ақ Ясауитану ғылыми орталығының жетекшісі Сайпулла Моллақанағатұлы және сәулетші Еркеболат Токмагамбетов өз баяндамаларын ұсынды.
Баяндамалар барысында реставрация саласындағы заманауи ғылыми әдістер, тарихи ескерткіштерді сақтау технологиялары, кесененің құрылыс ерекшеліктері мен уақыт өте келе өзгеру динамикасы жан-жақты қарастырылды. Мамандар тарихи нысандарды қалпына келтіру кезінде түпнұсқалықты сақтау, материалдардың сәйкестігін қамтамасыз ету және ғылыми дәлдікке сүйену мәселелеріне ерекше тоқталды.
Сондай-ақ кесенені тек тарихи ескерткіш ретінде ғана емес, рухани-мәдени туризм орталығы ретінде дамыту, оны халықаралық деңгейде таныту жолдары да талқыланды. Қатысушылар мұндай нысандардың сақталуы ұлттың тарихи жадын нығайтып қана қоймай, елдің мәдени беделін арттыратынын атап өтті.
Іс-шара аясында Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің зерттелу және реставрация тарихына арналған арнайы көрме ұйымдастырылды. Көрмеде архивтік құжаттар, сирек фотосуреттер, ғылыми материалдар мен тарихи деректер ұсынылып, қатысушыларға кесененің қалпына келу кезеңдері туралы кең ақпарат берілді.
Семинар соңында қатысушылар халықаралық ынтымақтастықты одан әрі дамыту, бірлескен ғылыми жобаларды жүзеге асыру және реставрация саласында тәжірибе алмасуды күшейту жөнінде ұсыныстарын ортаға салды.
Жалпы алғанда, бұл халықаралық ғылыми-тәжірибелік семинар Түркістанның мәдени-рухани орталық ретіндегі мәртебесін тағы да айқындай түсті. Қожа Ахмет Ясауи мұрасын сақтау бағытындағы мұндай бастамалар болашақ ұрпақ үшін тарихи құндылықтарды аман жеткізуге үлкен үлес қосатыны атап өтілді.
