Түркістан облысында су ресурстарын тиімді пайдалану және су үнемдеу технологияларын енгізу бойынша жұмыстар Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында жүйелі түрде жүргізілуде. Бұл бастаманың стратегиялық маңызы аймақ үшін ғана емес, бүкіл ел үшін маңызды, себебі суармалы жерлердің өнімділігін арттыру, су шығынын азайту және ауыл шаруашылығын тұрақты дамыту – ұлттық қауіпсіздіктің маңызды бөлігі.
Түркістан облысы – суармалы ауыл шаруашылығының стратегиялық орталығы
Түркістан облысының агроөнеркәсіптік кешені республикадағы ең маңызды стратегиялық бағыттардың бірі болып саналады. Қазақстанда өндірілетін жалпы ауыл шаруашылығы өнімінің шамамен 13 пайызы осы өңірде өндіріледі, жыл сайынғы өнім көлемі 1 трлн теңгеден асады. Өңірде суармалы жерлердің көлемі еліміздегі жалпы суармалы жерлердің төрттен бір бөлігін, яғни 575 мың гектарды құрайды, бұл өңірдің су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесін ерекше өзекті етеді.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша, су үнемдеу технологияларын енгізуді жеделдету және заманауи әдістерді кеңінен қолдану арқылы су ресурстарын сақтау міндеті қойылды. Түркістан облысы бұл тапсырманы нақты нәтиже беретін іс-қимылға айналдыруда.
Жаңа технологияларды енгізу нәтижелері
2025 жылға жоспарланған көрсеткіштерді нақтылай келе, облыста су үнемдеу технологияларының көлемі 27 мың гектар болуға тиіс болса, іс жүзінде 59 мың гектар алқапқа енгізілді. Оның ішінде:
53,7 мың гектар – тамшылатып суару;
6,2 мың гектар – жаңбырлатып суару.
Осылайша, бастапқы жоспар екі есеге артығымен орындалды, ал бүгінгі таңда облыс көлемінде 114 мың гектар алқапта заманауи су үнемдеу технологиялары қолданылып отыр. Бұл нәтижелердің арқасында 195 млн текше метр су үнемделді.
Келесі кезеңде жыл сайын қосымша 50 мың гектарға жаңа технология енгізу жоспарланып отыр, 2030 жылға қарай 364 мың гектар жерден 622,8 млн текше метр су үнемдеу көзделіп отыр. Бұл көрсеткіштер трансшекаралық өзендерге тәуелді оңтүстік аймақтар үшін стратегиялық маңызы бар.
Су үнемдеуді дамыту және өндірістік қуат
Түркістан облысында су үнемдеу технологияларын қолжетімді ету және ішкі өндірісті дамыту мақсатында қазіргі таңда 4 кәсіпорын жұмыс істейді, олардың қуаттылығы 163 мың гектарды қамтиды. Жыл соңына дейін тағы 2 кәсіпорын іске қосылып, 30 мың гектарға дейінгі аумаққа қызмет көрсетеді. Бұл тек облысқа ғана емес, көршілес өңірлерге де заманауи су үнемдеу технологияларын жеткізуге мүмкіндік береді.
Ылғал сүйгіш дақылдарда су үнемдеу
Ерекше назар аударылатын бағыт – мақта және күріш сияқты ылғал сүйгіш дақылдарды жаңа технологиямен өсіру. 2025 жылы мақта дақылын дәстүрлі әдіспен егу көлемі 92,3 мың гектар болса, жаңа технологиямен 52,2 мың гектарға артты. Бұл тәсіл гектарынан 60 центнерге дейін өнім алуға мүмкіндік береді, ал су шығыны 89,3 млн текше метрге қысқарды.
Биылғы жылы мақта дақылын жаңа технологиямен 79,6 мың гектарға дейін ұлғайту жоспарлануда. Сонымен қатар алғаш рет күріш дақылы тамшылатып суару әдісімен пилоттық негізде егілді. Дәстүрлі әдіспен гектарына 26 мың текше метр су жұмсалса, жаңа технология бойынша бұл көрсеткіш екі есеге қысқарды – 15 мың текше метрге дейін төмендеді.
Су үнемдеу – тек аграрлық мәселе емес, стратегиялық қауіпсіздік
Трансшекаралық өзендерге тәуелді оңтүстік аймақтар үшін су үнемдеу – тек ауыл шаруашылығының дамуы емес, ұлттық қауіпсіздікке тікелей қатысты стратегиялық мәселе. Түркістан облысында су үнемдеу технологияларының жүйелі енгізілуі және қосымша өндірістік қуаттарды дамыту бұл бағытта нақты нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік берді.
Президент тапсырмасы аясында жүзеге асырылып жатқан бұл шаралар өңірде су ресурстарын тиімді пайдалану саясатын жүйелі, нақты және табысты іске асыруға үлес қосып отыр. Жүйелі жоспар, заманауи технологиялар және облыстық деңгейдегі бақылау бұл бастамаларды табысты ететін негізгі факторлар болып табылады.
Егер қаласаңыз, мен осы мақаланы тағы да кеңейтіп, аудан бойынша егжей-тегжейлі статистика, үнемделген су көлемі және технологияларды енгізген компаниялар мен жобалар туралы толық ақпарат қосып, ғылыми-талдамалық стильде көлемді репортажға айналдыра аламын.
Сол нұсқа
Получайте более умные ответы, з