Түркістан облысы Келес ауданында жол инфрақұрылымын дамыту жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуде. Облыстық әкімдік пен жергілікті басқармалар 2018 жылдан бері аудан жолдарының сапасын жақсарту мақсатында кешенді шараларды жүзеге асыруда. Қалааралық және ауылішілік жолдарды жаңарту тұрғындардың күнделікті қатынасын жеңілдетіп қана қоймай, әлеуметтік-экономикалық даму үшін де маңызды фактор болып отыр.
Жол жөндеудің тарихи динамикасы
Келес ауданы 2018 жылы қайта құрылған кезде аудан аумағындағы ішкі жолдардың сапасы өте төмен болды. Сол жылы тек 21 пайыздық жол қанағаттанарлық жағдайда болатын. Сол уақыттан бері аудан әкімдігі жүйелі түрде жол жөндеу жұмыстарын жоспарлап, қарқынды іске асыруда.
2019 жылы – аудан аумағында 23 жол нысаны жөнделді, бұл негізінен негізгі ауылішілік жолдарды қамтыды.
2020 жылы – «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы арқылы 16 жол, жергілікті бюджет есебінен тағы 16 жол жаңартылды.
2021 жылы – бағдарлама аясында 2 жол, жергілікті бюджеттен 6 жол жөнделді.
2022 жылы – «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы арқылы 7 жол нысаны іске асырылды.
2023 жылы – 9 жол жөнделді.
2024 жылы – 15 жол нысаны жаңартылды.
2025 жылы – 21 жол нысанын жөндеу жоспарланып, жұмыс кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда.
2019–2025 жылдар аралығында Келес ауданында барлығы 115 көше мен жол нысаны жөнделді, бұл көрсеткіш аймақ инфрақұрылымын айтарлықтай жақсартуға мүмкіндік берді.
Жол сапасының өсуі және әлеуметтік-экономикалық әсері
Атқарылған жұмыстар нәтижесінде Келес ауданындағы жолдардың қанағаттанарлық жағдайдағы үлесі 21 пайыздан 65 пайызға дейін артты. Бұл өсім бірнеше маңызды салаларға оң әсер етті:
Қатынастың жеңілдеуі – ауылішілік және қалааралық жолдардың сапасы тұрғындардың күнделікті қозғалысын жеңілдетіп, көлік шығындарын азайтты.
Экономикалық дамуға серпін беру – жол инфрақұрылымының жақсаруы ауыл шаруашылығы өнімдерін нарыққа жеткізу процесін жылдамдатып, кәсіпкерлік қызметті дамытуға мүмкіндік берді.
Әлеуметтік байланыстардың нығаюы – сапалы жолдар елді мекендер арасындағы байланысты күшейтіп, тұрғындардың білім, медицина және мәдени қызметтерге қолжетімділігін арттырды.
Қауіпсіздік деңгейінің артуы – сапалы жолдар көлік апаттарының алдын алу мен жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ықпал етті.
Бағдарламалық қаржыландыру және басқару жүйесі
Жол инфрақұрылымын дамыту жұмыстары «Ауыл – ел бесігі» бағдарламасы мен жергілікті бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылуда. Бұл бағдарлама ауылдық аумақтардағы ішкі жолдарды жаңарту және сапасын арттыруға бағытталған. Сонымен қатар, әр жыл сайын жоспарлы құрылыс, бақылау және мониторинг жүйесі енгізіліп, мердігер ұйымдардың жұмыс сапасы қатаң бақыланады.
Жоспарланған жол жөндеу жұмыстарының кезең-кезеңімен жүзеге асырылуы, қаржыландыру көлемінің жеткіліктілігі және сапаны бақылау жүйесі аудандағы жол инфрақұрылымының тұрақты дамуын қамтамасыз етеді.
Сараптамалық қорытынды
Келес ауданындағы жол инфрақұрылымын жаңарту жұмыстары жоғары әлеуметтік және экономикалық тиімділікті көрсетеді. Сараптамалық тұрғыдан қарағанда:
Тұрғындардың өмір сапасы артты – сапалы жолдар мектеп, емхана, сауда нүктелеріне қолжетімділікті жеңілдетті.
Экономикалық серпін берілді – ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдау жылдамдады, логистикалық шығындар қысқарды.
Әлеуметтік байланыстар нығайды – ауыл мен қала арасындағы қатынас жеңілдеді, қоғамда әлеуметтік интеграция артты.
Жол қауіпсіздігі жақсарды – сапалы жолдар көлік апаттарын азайтуға және төтенше жағдайлар кезінде көлік қозғалысын жеңілдетуге ықпал етті.
Аталмыш жұмыстар Келес ауданында инфрақұрылымды дамыту саясатының табысты жүзеге асырылуын көрсетеді, ал жол сапасының 21%-дан 65%-ға өсуі – жүйелі, жоспарлы жұмыс пен қаржылық қолдаудың нақты нәтижесі болып табылады.