Түркістан облысының таулы өңірлерінде су ресурстарын тиімді пайдалану мәселесі күн тәртібіндегі өзекті тақырыптардың біріне айналып отыр. Әсіресе климаттың өзгеруі мен су тапшылығының артуы ауыл шаруашылығы саласына айтарлықтай әсер етуде. Осыған байланысты өңірде су үнемдеу технологияларын енгізу бағытында нақты жұмыстар қолға алынып, оң нәтижелер бере бастады.
Солардың бірі – Түлкібас ауданында жүзеге асырылып жатқан жобалар. Биыл ауданның таулы аймақтарында 6 ірі шаруашылық жалпы 500 гектар алқапқа су үнемдеу технологиясын енгізуді жоспарлап отыр. Бұл бастама егін өнімділігін арттырып қана қоймай, суды үнемді пайдалануға мүмкіндік береді.
Атап айтқанда, Кен Тау ЖШС 50 гектарға, Алмалы сай ауыл шаруашылығы өндірістік кооперативі 50 гектарға, «Бірлік» шаруа қожалығы 125 гектарға, Қызыл Жар ЖШС 146 гектарға, «Елена и К» өндірістік кооперативі 42 гектарға және Мақұлбек ЖШС 115 гектарға заманауи су үнемдеу жүйелерін енгізуді көздеп отыр.
Бұл жобаларды жүзеге асыруда мемлекет тарапынан да айтарлықтай қолдау көрсетілуде. Атап айтқанда, су үнемдеу технологияларын енгізуге жұмсалған шығындардың 80 пайызына дейін субсидия түрінде өтеледі. Мұндай қолдау шаралары шаруалардың жаңа технологияларға көшуіне үлкен серпін беріп отыр.
Айта кету керек, Түлкібас ауданында бұл бағыттағы жұмыстар бұған дейін де жүргізілген. Өткен жылдың қорытындысы бойынша аудан аумағында 278 гектар егістік жер мен жеміс бауларына су үнемдеу технологиясы енгізілген. Бұл көрсеткіш жыл сайын артып келеді.
Дегенмен, таулы аймақтың табиғи ерекшеліктері белгілі бір қиындықтар туғызуда. Жер бедерінің тегіс болмауы, еңістік аймақтардың көп болуы суару жүйелерін орнатуда қосымша шығын мен техникалық шешімдерді қажет етеді. Соған қарамастан, шаруалар жаңа технологияларды игеруге қызығушылық танытып отыр.
Жалпы алғанда, ауданда тамшылатып суару әдісі кеңінен қолданысқа енген. Қазіргі таңда Түлкібас ауданында 3 мың гектардан астам алма бауы бар. Соның ішінде 700 гектары тамшылатып суару технологиясы арқылы жоғары өнім беріп отыр. Бұл – су үнемдеу әдістерінің тиімділігін дәлелдейтін нақты көрсеткіш.
Биыл аталған шаруашылықтардың есебінен бұл көрсеткіш тағы 100 гектарға ұлғаймақ. Нәтижесінде су ресурстарын тиімді пайдалану деңгейі артып, ауыл шаруашылығы өнімдерінің көлемі мен сапасы жақсара түседі.
Қорытындылай келе, Түркістан облысында енгізіліп жатқан су үнемдеу технологиялары – уақыт талабына сай қабылданған маңызды шешім. Бұл бастамалар тек су тапшылығын азайтып қана қоймай, ауыл шаруашылығы саласының тұрақты дамуына, шаруалардың табысын арттыруға және экологиялық тепе-теңдікті сақтауға ықпал етеді.
ТҮРКІСТАН: Таулы аймақта су үнемдеу технологиясы ендіріліп жатыр
