Түркістан облысында әлеуметтік саясаттың жаңа бағыты ретінде халықты тек жәрдемақымен қамтамасыз етуді емес, керісінше еңбекке баулу, табыс көзін қалыптастыру және кедейлік деңгейін төмендетуге бағытталған кешенді жұмыстар жүргізілуде. Осы мақсатта атаулы әлеуметтік көмек жүйесін қайта қарап, еңбекке қабілетті азаматтарды тұрақты жұмыс пен кәсіпкерлікке тарту мәселесі күн тәртібіне шығарылды.
Қазіргі таңда өңірде атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) 36 888 адамға тағайындалған. Бұл көрсеткіш әлеуметтік қолдауға мұқтаж азаматтардың нақты жағдайын көрсетеді. Алайда облыс билігі тарапынан басты мақсат – жәрдемақы алушылар санын арттыру емес, керісінше азаматтардың өзін-өзі қамтамасыз етуіне жағдай жасау екені айтылды.
Әлеуметтік жағдайды саралау үшін цифрлық отбасы картасы жүйесі қолданылуда. Онда «D» және «E» санаттары ерекше бақылауға алынған. Түсіндірме бойынша, «D» санатына әлеуметтік жағдайы тұрақсыз, табысы төмен, бірақ еңбекке қабілетті әрі жұмыссыз азаматтар кіреді. Ал «E» санаты – өмір сүру деңгейі өте төмен, шұғыл мемлекеттік қолдауды қажет ететін ең осал топ.
Осы санаттардағы азаматтарды азайту мақсатында арнайы талдау және қолдау тетіктері қарастырылуда. Бұл бағытта облыс әкімінің орынбасары Нұрбол Тұрашбеков төрағалығымен арнайы мәжіліс өткізіліп, нақты тапсырмалар берілді.
Жиында ең алдымен еңбекке қабілетті азаматтардың тұрақты жұмысқа орналаса алмау себептері талқыланды. Көп жағдайда олардың арасында банктер алдындағы несие берешегі бар екені, шоттарының бұғатталуы салдарынан ресми жұмысқа орналасу мүмкіндігі шектелетіні айтылды. Осыған байланысты азаматтар көбіне уақытша немесе күндік табыс көздеріне ғана тәуелді болып отыр.
Осы мәселені шешу үшін жауапты органдар мен банк өкілдері арасында келіссөздер басталған. Негізгі мақсат – несие кестесін қайта қарау, қаржылық жүктемені жеңілдету және азаматтардың ресми еңбекке араласуына мүмкіндік жасау.
Сонымен қатар өңірде кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған «Ауыл аманаты» бағдарламасы кеңінен қолданылуда. Бағдарлама арқылы жұмыссыз азаматтарды кәсіп ашуға бейімдеу, жеңілдетілген несие беру, бизнес-жоспар әзірлеу және оны жүзеге асыруға жан-жақты қолдау көрсету көзделіп отыр.
Бағдарлама аясында әр азаматтың жеке мүмкіндігі мен дағдысы ескеріледі. Жұмыс топтары азаматтармен жеке сұхбат жүргізіп, олардың қандай салаға бейім екенін анықтайды. Осы арқылы нақты бағыт беріліп, тұрақты табыс көзі қалыптастыруға жағдай жасалады.
Өңірлік үйлестіруші Жандос Әзімбай бағдарламаның алгоритмін түсіндіріп, әрбір ашылған кәсіп жаңа жұмыс орнын құруға мүмкіндік беретінін атап өтті. Сонымен бірге берілген несиенің мақсатты жұмсалуы қатаң бақылауда болатыны, ал бизнес тұрақтылығы тұрақты мониторинг арқылы тексерілетіні айтылды.
Жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы Мекенхан Қозыханұлының мәліметінше, бірінші тоқсан қорытындысы бойынша өңірде АӘК алушылар саны жоғары деңгейде сақталған. Дегенмен қабылданып жатқан шаралардың нәтижесінде жыл соңына дейін кедейлік деңгейін 2,7 пайызға төмендету жоспарланып отыр.
Қазіргі таңда арнайы 4 жұмыс тобы аудан-қалаларда зерделеу жұмыстарын жүргізіп, әлеуметтік көмек тағайындаудың шынайылығын тексеруде. Бұл – көмек тек шынымен мұқтаж азаматтарға жетуін қамтамасыз етуге бағытталған маңызды қадам.
Нұрбол Тұрашбеков аудан-қала әкімдіктеріне әлеуметтік көмекті тағайындау барысында ашықтық пен әділдікті қамтамасыз етуді қатаң тапсырды. Сондай-ақ барлық деректердің нақты талданып, жалған немесе негізсіз төлемдердің алдын алу қажеттігі ескертілді.
Жалпы алғанда, Түркістан облысында жүргізіліп жатқан бұл реформа әлеуметтік саясаттың жаңа моделіне көшуді көрсетеді. Оның негізгі мақсаты – азаматтарды ұзақ мерзімді жәрдемақыға тәуелді етпей, тұрақты табыс табуға, кәсіп ашуға және еңбек нарығына бейімдеуге жағдай жасау.