Түркістан облысында индустриялық даму мен агроөнеркәсіп кешенін жаңғырту бағытындағы ауқымды жобалар жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Соның бірі – Шардара ауданы индустриалды аймағында салынып жатқан Казкрахмал крахмал-сірне зауыты. Бұл жоба өңірдің аграрлық және өндірістік әлеуетін біріктіріп, экономиканың жаңа даму нүктесіне айналмақ.
Қазіргі таңда кәсіпорында шикізатты қабылдау, кептіру және сақтау кешендері іске қосылған. Мамандар өндірістік қуаттарды кезең-кезеңімен енгізіп, қалдықсыз өңдеу технологияларын қолдану жұмыстарын жүргізуде. Жоба толық жүзеге асқанда зауыт жүгеріні терең өңдеуге бағытталған Қазақстандағы ең ірі өндіріс орындарының біріне айналады деп күтілуде.
Жоба аясында крахмал, сірне, тағамдық глюкоза, мальтоза шәрбаты, жүгері майы, глютен, кебек және түйіршіктелген құрамажем секілді 20-дан астам өнім түрін шығару жоспарланған. Кейін бұл көрсеткіш 26 түрлі өнімге дейін ұлғайтылмақ. Өндірісте тек генетикалық түрлендірілмеген жүгері қолданылатын болады. Бұл өнімдердің сапасын арттырып, халықаралық нарық талаптарына сай болуына мүмкіндік береді.
Мамандардың айтуынша, жоба толық іске қосылған кезде кәсіпорын жылына 150 мың тонна жүгері өңдеуге қауқарлы болады. Болашақта өндірістік қуаттылықты 300 мың тоннаға дейін жеткізу көзделіп отыр. Бұл тек өндіріс көлемін ұлғайту ғана емес, ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу арқылы қосылған құнды арттыруға бағытталған маңызды қадам саналады.
Бұған дейін өңірде өндірілген ауыл шаруашылығы өнімдерінің басым бөлігі шикізат күйінде экспортталып келсе, енді дайын әрі жоғары сұранысқа ие өнім шығару арқылы экономикалық тиімділік арта түседі. Сарапшылардың пікірінше, бұл жоба агроөнеркәсіп кешенінің бәсекеге қабілеттілігін күшейтіп, Қазақстанның экспорттық әлеуетін жаңа деңгейге көтереді.
Жобаның жалпы инвестициялық құны 35 миллиард теңгені құрайды. Кәсіпорын өнімдері ішкі нарықпен қатар Азия және Еуропа елдеріне экспортталмақ. Бұл өз кезегінде Түркістан облысының инвестициялық тартымдылығын арттырып, халықаралық экономикалық байланыстарды нығайтуға ықпал етеді.
Соңғы жылдары Түркістан облысы инвестиция тарту көрсеткіші бойынша республикадағы жетекші өңірлердің біріне айналды. Бұл бағытта облыс әкімі Нұралхан Көшеровтің бақылауымен жүйелі жұмыстар атқарылып, индустриалды аймақтардың әлеуеті тиімді пайдаланылуда. Нәтижесінде жаңа өндіріс орындары ашылып, өнеркәсіп саласына серпін беретін ірі жобалар іске асырылуда.
Казкрахмал зауыты Қазақстан ғана емес, бүкіл Орталық Азиядағы жүгеріні терең өңдеу саласындағы ең ірі өндіріс орындарының біріне айналмақ. Кәсіпорын болашақта әлемнің 100-ден астам серіктесімен ынтымақтастық орнатуды жоспарлап отыр.
Инвестициялық жоба екі кезең бойынша жүзеге асырылуда. Бірінші кезеңде жүгеріні қабылдау, кептіру және сақтау инфрақұрылымы қалыптастырылса, екінші кезеңде толыққанды терең өңдеу зауытының құрылысы жүргізілуде. Бұл жүйе өндіріс процесінің тиімділігін арттырып, шикізатты толық өңдеуге мүмкіндік береді.
Дегенмен, жобаны жүзеге асырудағы негізгі мәселелердің бірі – тұрақты шикізат базасын қалыптастыру. Осыған байланысты өңірде жүгері егісінің көлемін ұлғайту жұмыстары қолға алынған. Атап айтқанда, Шардара ауданы, Жетісай ауданы және Мақтаарал ауданында жаңа егіс алқаптары игеріліп, аграрлық секторды әртараптандыруға басымдық берілуде.
Кәсіпорын озық технологиялармен жабдықталған. Өндіріс процесінің 80 пайызы автоматтандырылған. Бұл өнім сапасын тұрақты бақылауға, өндірістік шығындарды азайтуға және халықаралық стандарттарға сай өнім шығаруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар зауытта әлемдік деңгейдегі мамандардың тәжірибесі енгізіліп, заманауи басқару жүйесі қалыптастырылған.
Зауытта шығарылатын негізгі өнімдердің бірі – жоғары сапалы жүгері крахмалы мен сірне өнімдері. Бұл өнімдер тамақ өнеркәсібінде, фармацевтикада, кондитерлік өндірісте және басқа да салаларда кеңінен қолданылады. Сондықтан кәсіпорын өнімдеріне сұраныс жоғары болады деп күтілуде.
Жоба экологиялық талаптарды сақтау мәселесіне де ерекше көңіл бөледі. Өндіріс барысында қалдықсыз технологиялар қолданылып, қоршаған ортаға зиян келтірмеу қағидаты басты назарда ұсталады. Бұл тұрақты даму талаптарына сай келетін заманауи өндіріс мәдениетін қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Мамандардың пікірінше, мұндай ірі жобалар тек өнеркәсіп өндірісін дамытып қана қоймай, ауыл шаруашылығы саласына да жаңа серпін береді. Сонымен қатар жаңа жұмыс орындары ашылып, жергілікті тұрғындардың әлеуметтік жағдайы жақсара түседі.
Жалпы, Казкрахмал жобасы – Түркістан облысының индустриялық және аграрлық әлеуетін жаңа деңгейге көтеретін маңызды бастамалардың бірі. Заманауи технологиялар, экспортқа бағытталған өндіріс және ауыл шаруашылығы өнімдерін терең өңдеу арқылы өңір экономикасының тұрақты дамуына берік негіз қалануда.