Түркістан облысында ауыл шаруашылығын дамыту, егіс алқаптарының тиімділігін арттыру және агроөнеркәсіп кешенін жаңғырту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Өңірде аграрлық сектор – экономиканың негізгі тіректерінің бірі саналады. Осыған орай, 2025 жылғы көктемгі дала жұмыстарын сапалы ұйымдастыру, егіс құрылымын оңтайландыру және шаруаларды мемлекеттік қолдау шараларымен қамту мәселелері облыс әкімдігінің тұрақты бақылауында.
Биыл Түркістан облысында ауыл шаруашылығы дақылдарының жалпы егіс көлемі 919 мың гектарды құрайды. Бұл көрсеткіш өткен жылмен салыстырғанда 13 мың гектарға артық. Оның ішінде:
жаздық дақылдар – 536 мың гектар,
күздік егіс – 208 мың гектар,
ескі жоңышқа – 175 мың гектар алқапқа орналастырылады.
Көктемгі дала жұмыстары – басты назарда
Көктемгі дала жұмыстарын сапалы әрі уақтылы жүргізу мәселесі Түркістан облысы әкімі аппаратының апталық мәжілісінде жан-жақты талқыланды. Мәжіліске облыс әкімі Нұралхан Көшеров төрағалық етіп, жауапты басқарма басшылары мен аудан, қала әкімдеріне нақты тапсырмалар жүктеді.
Аймақ басшысы аграрлық маусымның сәтті өтуі облыс экономикасына тікелей әсер ететінін атап өтіп, егіс жұмыстарын белгіленген мерзімде әрі агротехникалық талаптарға сай орындаудың маңыздылығына тоқталды.
Рентабельді және құрғақшылыққа төзімді дақылдарға басымдық берілді
Облыстық ауыл шаруашылығы басқармасының басшысы Файзулла Байдуллаевтың айтуынша, биыл егіс құрылымын қалыптастыру кезінде рентабельділігі жоғары және су тапшылығына төзімді дақылдарға басымдық берілген.
Атап айтқанда:
мақта егісі 18 мың гектарға ұлғайып, 162 мың гектарды құрайды;
жүгері 16 мың гектарға артып, 55,2 мың гектарға жетеді;
мақсары 14 мың гектарға көбейіп, 85,5 мың гектарға орналастырылады.
Ал су ресурстарын үнемдеу және нарықтық сұранысты ескеру мақсатында:
бидай алқабы 24 мың гектарға қысқартылып, 216,3 мың гектарды құрайды.
Бұл өзгерістер егіс алқаптарының экономикалық тиімділігін арттыруға және климаттық тәуекелдерді азайтуға бағытталған.
Күріш егісі шектеулі аумақта жүргізіледі
Жалпы өнім көлемін екі есеге арттыру жөніндегі жол картасы аясында облыста күріш дақылын 3,5 мың гектарға орналастыру жоспарланған. Алайда өткен жылы трансшекаралық өзендердегі су тапшылығының орын алуына байланысты, биыл күріш тек Шардара ауданында ғана егіледі. Бұл шешім су ресурстарын ұтымды пайдалануға бағытталған.
Мемлекеттік қолдау тетіктері күшейтілді
Жүгері мен майлы дақылдар өндірісін ынталандыру мақсатында мемлекеттік қолдау шаралары айтарлықтай күшейтілді. Атап айтқанда:
«Басым дақылдардың өндірісін дамытуды субсидиялау» бағдарламасы аясында жүгеріге берілетін субсидия көлемі тоннасына 10 мың теңгеден 30 мың теңгеге дейін артты;
мақсары дақылына берілетін субсидия 10 мың теңгеден 25 мың теңгеге дейін ұлғайтылды.
Бұл шаралар шаруалардың табысын арттырып, егіс құрылымын әртараптандыруға мүмкіндік береді.
Дала жұмыстарының орындалу барысы
Қазіргі таңда облыс көлемінде:
жер жырту жұмыстары – 49 пайызға,
сор шаю жұмыстары – 2 пайызға орындалған.
Агротехникалық талаптарға сәйкес, жер жырту жұмыстары наурыз айында, ал сор шаю 20 ақпанға дейін аяқталуы тиіс. Осыған байланысты аудан және қала әкімдіктеріне жұмыстарды белгіленген мерзімде аяқтау жөнінде нақты тапсырмалар берілді.
Жанар-жағармай, тыңайтқыш және техникамен қамту
2026 жылғы дала жұмыстарына арналған жеңілдетілген жанар-жағармай бойынша өтінімдер 1–30 желтоқсан аралығында қабылданып, жалпы қажеттілік 106,3 мың тонна деп анықталды. Дизель отынын босату ақпан айынан бастап жүзеге асырылады.
Минералдық тыңайтқыштармен қамтамасыз ету үшін:
облыстық бюджеттен 9,5 млрд теңге қарастырылып,
134 мың тонна тыңайтқыш енгізу жоспарланған.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің жол картасына сәйкес, жыл соңына дейін облыста 203,5 мың тонна минералдық тыңайтқыш енгізіледі. Қазіргі таңда қоймаларда 25 мың тонна тыңайтқыш қоры бар.
Дала жұмыстарына облыс бойынша 25,4 мың ауыл шаруашылығы техникасы жұмылдырылады. Оның ішінде:
15 мың трактор,
2 мың комбайн,
9 мың агрегат бар.
Техникалардың 98 пайызы көктемгі жұмыстарға дайын. Биыл техника паркін жаңарту мақсатында 2 мыңнан астам техника сатып алу жоспарланып, бұл бағытқа 16 млрд теңге бөлінді.
Аграрлық секторды қаржыландыру көлемі артады
Ауыл шаруашылығы саласын қаржыландыру бағытында өткен жылы 2 333 жобаға 26,4 млрд теңге бөлінсе, биыл бұл көрсеткішті 34,7 млрд теңгеге дейін арттыру көзделіп отыр.
Қазіргі таңда:
180 жоба бойынша 3,8 млрд теңгеге өтінім қабылданып,
101 жоба 1,8 млрд теңгеге қаржыландырылған.
Нақты тапсырмалар жүктелді
Мәжілісті қорытындылаған облыс әкімі Нұралхан Көшеров аудан және қала әкімдеріне бірқатар нақты міндеттер жүктеді. Атап айтқанда:
бекітілген егіс құрылымын қатаң сақтау;
агротехникалық шараларды уақтылы аяқтау;
дизель отынын үздіксіз жеткізу;
техника жаңартуды 8 пайызға жеткізу;
тыңайтқыштарды ғылыми негізде енгізу;
шаруаларға мемлекеттік қолдау шаралары бойынша түсіндіру жұмыстарын күшейту.
Жалпы алғанда, Түркістан облысында биылғы көктемгі дала жұмыстары жоспарлы, жүйелі және мемлекеттік қолдаумен қамтамасыз етілген. 919 мың гектар алқапқа егін егу – өңірдің аграрлық әлеуетін арттырып қана қоймай, азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және ауыл халқының әл-ауқатын жақсартуға бағытталған маңызды қадам.
Бұл жұмыстар Түркістан облысын агроөнеркәсіп саласы дамыған, заманауи технологиялар мен тиімді егіс құрылымын қолданатын өңір ретінде одан әрі нығайта түспек.