Түркістан облысында 2026 жылдың алғашқы тоқсанының қорытындысы өңір экономикасының тұрақты дамып келе жатқанын және қаржылық көрсеткіштердің айтарлықтай жақсарғанын айқын көрсетті. Бюджет түсімдерінің жоспардан асыра орындалуы, өзіндік кірістердің артуы және іскерлік белсенділіктің күшеюі – облыста жүргізіліп жатқан экономикалық саясаттың тиімділігін дәлелдейді.
Жыл басынан бергі үш айдың қорытындысы бойынша облыс бюджетіне түсімдер жоспары 118 пайызға орындалып, 58,3 млрд теңге көлемінде қосымша қаржы түсті. Бұл – өңір үшін елеулі нәтиже. Әсіресе, жоспардың асыра орындалуына өзіндік кірістердің үлесі басым болып отыр. Нақтырақ айтқанда, өзіндік кірістер 70,8 млрд теңгеге жетіп, жоспар 10,6 млрд теңгеге артық орындалған. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда бұл көрсеткіш 5,2 млрд теңгеге өсіп, 8 пайыздық өсім тіркелді. Бұл – облыстың ішкі экономикалық әлеуеті артып, салықтық база кеңейіп келе жатқанын білдіреді.
Сонымен қатар республикалық бюджеттен бөлінетін трансферттер, субвенциялар және бюджеттік кредиттердің өтелуі де толық көлемде орындалған. Бұл қаржы тәртібінің сақталғанын және бюджетаралық қатынастардың тиімді жүзеге асырылып отырғанын көрсетеді. Жалпы, қаржы ағындарының тұрақтылығы өңірдің әлеуметтік-экономикалық міндеттерін уақтылы орындауға мүмкіндік беріп отыр.
Облыс әкімдігінде өткен апталық мәжілісте бірінші тоқсанның қорытындысы кеңінен талқыланды. Жиында облыс әкімі Нұралхан Көшеров түсімдерді арттыру, бюджетті тиімді игеру және жоспарланған индикаторларды толық орындау мәселелеріне ерекше назар аударды. Ол жауапты басшыларға нақты тапсырмалар беріп, кемшіліктерге жол берген лауазымды тұлғаларға тиісті шаралар қолданылатынын ескертті. Бұл – өңірде нәтижеге бағытталған басқару жүйесінің қалыптасқанын көрсетеді.
Қаржы және мемлекеттік активтер басқармасының мәліметіне сәйкес, Түркістан облысының бірқатар көрсеткіштері республика деңгейінен жоғары. Мәселен, өзіндік кірістер жоспарының орындалуы 118 пайызды құрап, ел бойынша орташа көрсеткіш – 109 пайыздан асып түскен. Түсімдердің жалпы өсу қарқыны 108 пайызға жетсе, салықтық түсімдердің өсімі 104 пайызды құрады. Бұл көрсеткіштер өңір экономикасында тұрақты өсім бар екенін дәлелдейді.
Салық түсімдерінің құрылымына назар аударсақ, жеке кәсіпкерлердің табыс салығы айтарлықтай өсім көрсеткен. Бұл көрсеткіш 7,6 млрд теңгеге жетіп, жоспардан едәуір жоғары орындалған. Сонымен қатар мүлік салығы 4,7 млрд теңгені құрап, жоспар 1 млрд теңгеге артығымен қамтамасыз етілді. Мұндай өсім шағын және орта бизнестің дамып, кәсіпкерлік белсенділіктің артып келе жатқанын білдіреді.
Өңір экономикасының дамуына әсер етіп отырған маңызды факторлардың бірі – заңды тұлғалар санының артуы. Жыл басынан бері Түркістан облысына басқа өңірлерден 172 заңды тұлға көшіп келіп тіркелген. Олар бюджетке 394 млн теңге көлемінде түсім әкелген. Сонымен қатар жаңадан 362 заңды тұлға құрылған. Бұл деректер өңірдің инвестициялық және іскерлік тұрғыдан тартымдылығының артып келе жатқанын көрсетеді. Яғни, кәсіпкерлер үшін Түркістан облысы қолайлы экономикалық алаңға айналып келеді.
Бюджет шығыстары да жоспарға сай орындалған. Есепті кезеңде облыс бюджетінің шығыстары 315,6 млрд теңгені құрап, жоспар 99,4 пайызға орындалды. Бұл қаржының тиімді әрі мақсатты игерілгенін білдіреді. Әлеуметтік сала, инфрақұрылым, білім беру, денсаулық сақтау бағыттарындағы жобалар қаржыландырудан тыс қалмаған.
Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының деректеріне сәйкес, облыстың 2021–2025 жылдарға арналған даму жоспары аясында бірқатар стратегиялық көрсеткіштер белгіленген. Атап айтқанда, 5 бағыт бойынша 27 ұлттық индикатор, 17 нысаналы индикатор және 77 нәтижелі көрсеткіш қарастырылған. Өткен жылдың қорытындысы бойынша нысаналы индикаторлардың басым бөлігі орындалған, ал қалған бағыттар бойынша жұмыстар жалғасуда. Нәтижелі көрсеткіштердің де көпшілігі бойынша жоспарланған межелерге қол жеткізілген.
Жалпы алғанда, Түркістан облысында қалыптасқан экономикалық ахуал оң бағалануда. Өзіндік кірістердің артуы – өңірдің қаржылық тәуелсіздігін нығайтудың басты көрсеткіші. Бұл өз кезегінде әлеуметтік жобаларды жүзеге асыруға, инфрақұрылымды дамытуға және халықтың әл-ауқатын арттыруға кең мүмкіндік береді.
Алдағы уақытта облыс басшылығы экономикалық өсімді сақтап қана қоймай, оны одан әрі жеделдетуге басымдық бермек. Инвестиция тарту, жаңа өндірістер ашу, кәсіпкерлікті қолдау және цифрландыру бағытындағы жұмыстар жалғасын табады. Нәтижесінде Түркістан облысы еліміздің қарқынды дамып келе жатқан өңірлерінің бірі ретінде өз позициясын нығайта түседі.